Kinh nghiệm sử dụng thuốc kháng sinh an toàn khi mang thai

Cập nhật: 06/11/2019 10:40 | Người đăng: Lường Toán

Phụ nữ mang thai nên hạn chế uống thuốc điều trị bệnh vì có thể khiến cho sự phát triển của thai nhi bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, trong trường hợp bắt buộc phải sử dụng thuốc thì nên sử dụng thuốc kháng sinh như thế nào để an toàn cho phụ nữ mang thai? Kinh nghiệm sử dụng thuốc kháng sinh an toàn khi mang thai được chia sẻ trong bài viết sau đây sẽ giúp cho các bạn giải đáp được những thắc mắc này.


Phụ nữ mang thai nên hạn chế uống thuốc điều trị bệnh vì có thể khiến cho sự phát triển của thai nhi bị ảnh hưởng

Thuốc kháng sinh

Thuốc kháng sinh chính là những loại thuốc có tác dụng chống nhiễm khuẩn, kháng virus và chống nấm. Các loại thuốc kháng sinh phổ biến nhất hiện nay chính là: 

  • Tetracycline (Sumycin) hoặc ampicillin: đây là loại thuốc kháng sinh có phổ rộng, có thể tấn công được một loạt các loại bệnh do vi khuẩn gây ra.
  • Penicillin (PenVK): đây là một loại thuốc kháng sinh có phổ hẹp và chỉ tấn công vào một số bệnh nhiễm trùng cụ thể.
  • Thuốc sulfa (trimethoprim-sulfamethoxazole, Septra).

Trên thực tế, có những loại vi khuẩn có khả năng kháng kháng sinh tự nhiên rất mạnh mẽ như: trực khuẩn gram âm Campylobacter, Vibrio, Shigella và Salmonella. Khác với những loại vi khuẩn khác, trực khuẩn gram âm có lớp màng kép bao quanh mỗi tế bào giúp cho chúng dẻo dai hơn trong khi chống lại những loại thuốc kháng sinh.

Đối với những trường hợp kê đơn thuốc kháng sinh khi không thực sự cần thiết thì người bệnh sẽ có thể gặp phải những rủi ro không đáng có, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ cùng với phụ nữ trong thời kỳ mang thai vì đây chính là những đối tượng có nguy cơ bị phơi nhiễm rất cao.

Sử dụng thuốc kháng sinh trong thời kỳ mang thai

Căn cứ quyết định điều trị bằng kháng sinh

Vì thai nhi chưa hoàn toàn trưởng thành, các mô và cơ quan mới chỉ bắt đầu phát triển nên các loại thuốc kháng sinh sẽ rất dễ khiến cho thai nhi bị tổn hại, đặc biệt là ở trong 3 tháng đầu của thai kỳ. Một số loại thuốc có thể gây ra dị tật bẩm sinh nhưng cũng có một số loại thuốc hoàn toàn vô hại đối với thai nhi

Sử dụng thuốc kháng sinh trong thời kỳ mang thai sẽ còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác nhau như: 

  • Thời gian dùng kháng sinh.
  • Tác dụng phụ;
  • Liều lượng;
  • Thời điểm của thai kỳ;
  • Loại kháng sinh;

Khi kê đơn thuốc kháng sinh cho phụ nữ đang mang thai, bác sĩ sẽ phụ thuộc vào những yếu tố như: khả năng kháng thuốc, sinh vật mục tiêu cần tiêu diệt và nguy cơ ảnh hưởng xấu đến thai nhi. Rất hiếm có một loại thuốc nào được chống chỉ định trong mọi tình huống. Khi tiêm hoặc uống thuốc kháng sinh, bác sĩ điều trị sẽ giải thích kỹ lưỡng về tình trạng cũng như các kết hợp những biện pháp khác nhau để có thể cân bằng được lợi ích cùng với rủi ro khi điều trị bằng thuốc kháng sinh.

Loại kháng sinh an toàn cho thai kỳ

Sau đây chính là một số loại thuốc kháng sinh được xem là an toàn đối với phụ nữ trong quá trình mang thai:

  • Clindamycin.
  • Erythromycin;
  • Cephalosporin, bao gồm cefaclor và cephalexin;
  • Penicillin, bao gồm amoxicillin và ampicillin;

Những loại thuốc có nguy cơ rủi ro cao đối với phụ nữ mang thai

Có một số loại thuốc kháng sinh được cho là có nguy cơ gây rủi ro cao trong thời kỳ mang thai. Tetracycline là loại thuốc có khả năng làm mất màu răng của những em bé đang trong thời kỳ phát triển. Chính vì thế, khi thai nhi được 15 tuần tuổi trở lên được khuyến cáo không nên sử dụng loại thuốc này.

Thuốc kháng sinh sulfa thường được sử dụng kết hợp cùng với kháng sinh trimethoprim có trong thuốc Septra hoặc Bactrim để điều trị bệnh nhiễm trùng tiết niệu và một số loại bệnh nhiễm trùng khác. Mặc dù bản thân thuốc kháng sinh Septra không gây ra dị tật bất thường và an toàn nếu như sử dụng khi mang thai trong giai đoạn đầu nhưng có thể sẽ khiến cho trẻ sơ sinh bị vàng da và loại thuốc này thường không được chỉ định sử dụng trong giai đoạn sau của thai kỳ.


Trên thực tế, các nhà khoa học không thể thử nghiệm được mức độ an toàn khi sử dụng thuốc kháng sinh trong thời kỳ mang thai trên cơ thể của con ngườ

Phân loại kháng sinh dựa theo nguy cơ cho thai nhi

Trên thực tế, các nhà khoa học không thể thử nghiệm được mức độ an toàn khi sử dụng thuốc kháng sinh trong thời kỳ mang thai trên cơ thể của con người. Chính vì thế, các bác sĩ sẽ thường dựa vào những dữ liệu nghiên cứu dựa trên động vật và kinh nghiệm y khoa thực tiễn để đưa ra quyết định có nên kê đơn sử dụng thuốc kháng sinh cho phụ nữ mang thai hay không.

Hệ thống phân loại thuốc kháng sinh có liên quan đến nguy cơ ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của thai nhi theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cụ thể như sau:

Loại A: Nhóm thuốc kháng sinh loại A không có nguy cơ gây ra ảnh hưởng đối với thai nhi trong 3 tháng đầu thai kỳ.

Loại B: Thông qua việc thử nghiệm trên động vật, các nhà khoa học đã chứng minh được các loại thuốc kháng sinh nhóm B có nguy cơ đối với thai nhi. Tuy nhiên vẫn chưa có kết luận chính xác ở phụ nữ mang thai.

Loại C: Một số cuộc thí nghiệm trên động vật đã cho thấy các loại thuốc kháng sinh nhóm C có thể gây ra tác dụng phụ đối với thai nhi. Tác dụng phụ thường gặp là dị tật bẩm sinh và nghiêm trọng hơn là có thể tử vong. Chính vì thế, nhóm thuốc này chỉ được kê toa khi lợt ích điều trị vượt trội hơn hẳn nguy cơ tiềm ẩn.

Loại D: Có bằng chứng đã cho thấy rằng các loại thuốc kháng sinh nhóm D có nguy cơ rủi ro rất lớn đối với thai nhi. Tuy nhiên nhóm thuốc này cũng mang lại một số lợi ích vì thế các bác sĩ sẽ cân nhắc sử dụng nhóm thuốc này đối với từng trường hợp cụ thể.

Loại X: Các dữ liệu nghiên cứu trên động vật và trên cơ thể của con người đã chứng minh được thuốc kháng sinh nhóm X có nguy cơ gây bất thường cho thai nhi vượt xa hơn bất kỳ lợi ích tiềm năng nào nên phụ nữ mang thai tuyệt đối không được sử dụng nhóm thuốc này.

Phần lớn các nhóm thuốc kháng sinh chưa được thử nghiệm và kiểm soát trên cơ thể người. Do đó, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ đã phân loại thuốc kháng sinh nhóm A và B là nhóm thuốc an toàn đối với thai phụ.

Khi thai phụ gặp phải vấn đề về sức khỏe và đang băn khoăn không biết có nên sử dụng thuốc kháng sinh để điều trị hay không, nếu có thì sẽ cần phải sử dụng loại thuốc nào với liều lượng là bao nhiêu để không gây ra ảnh hưởng đối với thai nhi thì các bạn sẽ cần phải có sự tư vấn cụ thể của bác sĩ.

Hy vọng những thông tin trong bài viết sau đây sẽ giúp cho phụ nữ mang thai có thêm kiến thức về cách sử dụng thuốc kháng sinh an toàn để các bạn có thể đưa ra lựa chọn có lợi nhất cho cả mẹ và bé.

Nguồn: Cao đẳng Y khoa Phạm Ngọc Thạch tổng hợp

Thông tin hữu ích khác
thuoc-prednisone-la-thuoc-gi-mot-so-luu-y-khi-dung-prednisone Thuốc Prednisone là thuốc gì? Một số lưu ý khi dùng Prednisone Thuốc Prednisone được xem là một loại corticosteroid, bạn có thể dùng để thay thế steroid tự nhiên, giúp chống lại bệnh tật và một số thương tích... thuoc-alphachymotrypsin-la-thuoc-gi-thuoc-alphachymotrypsin-co-dung-duoc-cho-ba-bau-khong Thuốc Alphachymotrypsin là thuốc gì? Thuốc Alphachymotrypsin có dùng được cho bà bầu không? Trong chuyên mục hôm nay sẽ chia sẻ thông tin về thuốc Alphachymotrypsin là gì? Tác dụng và liều dùng thuốc như thế nào? Với những ai đang có dự... keo-thang-chan-cho-chang-trai-di-khuynh-90-do Kéo thẳng chân cho chàng trai đi khuỳnh 90 độ Quân, 20 tuổi, bị viêm cột sống dính khớp, hai chân khuỳnh xoay ra ngoài 80-90 độ, đi lại phải chống gậy tư thế như cụ... cay-bo-cong-anh-co-tac-dung-gi-truong-hop-nao-khong-nen-su-dung Cây bồ công anh có tác dụng gì? Trường hợp nào không nên sử dụng Cây bồ công anh được biết đến với nhiều công dụng về chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe. Những thông tin về cây bồ công anh là gì? Tác dụng điều trị... tac-dung-phu-khi-tiem-vaccine-covid-19 Tác dụng phụ khi tiêm vaccine Covid-19 Đau đầu, mệt mỏi, đau nhức cơ thể, ớn lạnh, đau tại vị trí tiêm, là những tác dụng phụ với tình nguyện viên khi tiêm thử nghiệm vaccine... vien-uong-berocca-co-tot-khong-lieu-dung-va-cach-dung-nhu-the-nao Viên uống Berocca có tốt không? Liều dùng và cách dùng như thế nào? Viên uống Berocca bổ sung khoáng chất và vitamin rất tốt cho cơ thể. Mỗi gia đình mà không có thuốc này thì quả là một thiếu sót rất lớn. Vậy...
Xem thêm >>